Samen sterk
Ik ben genoeg
Jij bent dat ook
Waar vuur is
Is er soms ook rook
Maar als ik toe voeg wat ook brand
Raak ik niet in rook beland
Maar een ander willen blussen omdat mijn vlam anders brand
Zal heel het vuur gestaag doen sussen
Waardoor ik in de rook beland.
Al is de vlam nu rood of geel
1 plus 1 wordt langzaam veel
Dus tel niet af maar voeg iets bij
1 min 1 maakt vuur niet blij
Maar dooft wat al zo krachtig is
Brand als je bent
Laat gaan gemis
Voeg toe en respecteer
Dat wat ik van een ander leer
De volle kracht naar 1 talent
Geeft veel meer waarde ongekend
Dan uitgesmeerd naar vele
Vermenigvuldigen niet delen
Dat is de kracht van samen sterk
Halveer elkaar niet, laat dat werk
Een ieder uniek en krachtig
Dan brandt het vuur zo prachtig
Van 1 plus 1 naar twee naar veel
Ieder een deel van het geheel
Zonder verkeerde verwachting
Maar oprecht voor een ieder achting
Ieder voegt iets toe vanuit eigen unieke kracht
Dat te kunnen zien maakt verharde harten zacht
Weer soepel en sterk
En dat is het halve werk
Dus verwacht ik weer te veel
Weet: ik tel niet op maar deel
Ik en jij we zijn genoeg
De rook verdwijnt niet laat maar vroeg
Het vuur dat wakkert aan
Omdat we samen sterker staan
Vredesgedichten
Vrede is meer dan de afwezigheid van oorlog: het is iets wat elke dag opnieuw gemaakt wordt, tussen landen en tussen mensen. Deze vredesgedichten verwoorden het verlangen naar een wereld zonder strijd — en naar een hart dat die rust weerspiegelt.
Zo vredig
Weet je nog in het begin
Zo zuiver en zo puur
Zo vredig en zo onbeperkt
Geen dak en ook geen muur
Een stilte, licht en vrij
Zo vredig, zo mij
Zo jou en zo jij
Enkel licht wat niet verblindt maar wat de ziel draagt
Vrij van schuld of schaamte
Niemand die iets van ons vraagt
Een simpel zijn
Meer dan genoeg
Nooit te laat en nooit te vroeg
Niets te presteren
Niets te forceren
Een zijn in eigenheid
Velen van ons zijn dat kwijt
Het is tijd om dat weer te leren
De weg terug naar binnen
Hoef ik niet te verzinnen
Maar weer durven vertrouwen
Mezelf weer op te bouwen
Het aangeprate te laten gaan
En weer op eigen benen staan
Mijn hart te laten spreken
Niemand te hoeven smeken
Om mij te respecteren
Maar zelfrespect te leren
Zonder ego of minderwaardigheid
Maar stabiel en vredig vrij van strijd
Mijn hart schoon te houden
Mezelf kunnen vertrouwen
Weer thuis te zijn in mijn hart
Niet langer met buitenkant verward
Het aangeleerde afgeleerd
De onrust terug naar rust gekeerd
Omdat ik thuis ben in mezelf
De rust daar terug kan vinden
Tussen mijn gedachten tussen elke ademteug
In mezelf te vinden waar ik me op verheug
Dat wat voor altijd bij me is in elke situatie
Ik houd mijn hart schoon en bespaar me de frustratie
Ik mag zijn dat is genoeg
Ik gun mezelf die ruimte
Mijn hart schoon mijn hoofd licht
Van binnenuit naar buiten gericht
In de wereld maar niet er van
Van binnen zo stil en vredig
Een ziel, geen vrouw of man
Een tijdelijke rol brengt mijn hoofd niet langer op hol
Van binnen ben ik vol
Kan ik gewoon ontspannen
Er zijn zoals ik ben
En kan de ander laten omdat ik mezelf ken
Eenieder die mag vinden wat ie zelf wil
Maar ik, ik vind van binnen
En van binnen is het stil
Vrede
Krijgers, volg mij
de hoge berg op
die getopt moet worden
voor scherper zicht
We planten acacia’s
langs de trage rivier,
aan de overzijde varens met brede bladeren
Op een vlot geven we ons over
aan de stroming
tot het huis van hout verschijnt
Op het pad tekenen we
rechthoeken in het zand
die zacht afbrokkelen aan de randen
Krijgers, volg mij
naar het bos met afgeknotte bomen
waar we onze harnassen afleggen
en de zwaarden onder wortels schuiven
Israel
Is het niet genoeg geweest
Nu zijn jullie het beest
Bouw elders je tempel
Zoveel oorlogen warempel
Want gij zult niet doden
Jullie god heeft het verboden
Voor het midden oosten een plaag
Nog steeds geen definitieve nederlaag
Moslims zijn in de meerderheid
Met hulp van U.S. win je het feit
Wanneer gebruikt men de rede
En sluit eindelijk vrede
Ik droomde dat ik vrede zag
ojee, de mensen zijn van slag:
volledig onberekenbaar
ze delen alles met elkaar!
Maar toch, wat men er ook van zegt
mijn droom is echt wel echt
mijn droom is echt wel echt
Ik droomde dat ik vrede zag
en liefde als bij toverslag
wordt zonder dwang of overmacht
vrijwillig in praktijk gebracht:
het pleit lijkt eindelijk beslecht!
Mijn droom is echt wel echt
mijn droom is echt wel echt
Ik droomde dat ik vrede zag
ze was er al sinds jaar en dag
zo vaak beloofd maar niet geloofd
en opgesloten in ons hoofd:
het ideaal waar ik voor vecht!
Mijn droom is echt wel echt
mijn droom is echt wel echt
— Zyw Zywa
Wachtkamer (Bescherm ons)
Het is geprobeerd:
goden, een god
boven de mens
en nooit kon men vertrouwen
op het goddelijke als men bad
en een wens deed:
een wens om gezondheid
een wens om gerechtigheid
een wens om vrede
En toen: de sprong
in de diepte
van de ziel
en die bracht geen soelaas
Ook de goddelijke ziel
was een wachtkamer
zonder deuren naar vrede
geluk en de vervulling
van onze wensen:
heb ons lief
bescherm ons
tegen elkaar
— Zyw Zywa
[ Gebrek aan eten ]
Gebrek aan eten
en wc's, alleen vrede --
liefde en muziek.
— Zyw Zywa
WELDRA SLAPEN
Weten en gevoel
van sterke vreugde
zweeft over heel de wereld
wil een ieder strelen
bezoekt het rijk der weelde
even graag de armoede
dringt door paleizen
en kleine woningen
veredelt schuren en stallen
brengt zijn geest in
hemelbed
smalle matras
of strozak
die gezamenlijk
het alles belovende
van de legerstede scheppen.
[ Ballonnen zweven ]
Ballonnen zweven
vredig de muren over --
Schieten niet terug.
— Zyw Zywa
[ Door je tranen heen ]
Door je tranen heen
kun je zingen, doe mee, zing --
met ons om vrede.
— Zyw Zywa
[ Na de slachtpartij ]
Na de slachtpartij
is het stil, beraamt iemand --
nog een vredesdaad?
— Zyw Zywa
[ De zon was anders ]
De zon was anders,
er dansten vreemde wezens --
hier was de vrede.
— Zyw Zywa
Living peace museum
In the silence between our thoughts
Beyond all that was taught
Is a space to call my own
Where my heart can feel at home
No push, no pull, no strings attached
A place of living peace
Inside each and everyone one of us
It is what truly frees
It is visible in our longings
and even in our stress
That there MUST be a place
where I felt truly rest
Forgotten how to get there
we've looked for it outside
We will rediscover it
when there is no place to hide
In the silence between our thoughts
Beyond all that was taught
Is a space to call my own
Where my heart can feel at home
A living peace museum
Each one of us unique
When we can all unite
our peace can change the tide.
[ Sluit vrede, kus me ]
Sluit vrede, kus me,
geen ruzie, niemand wil dat --
de duiven huilen.
— Zyw Zywa
Warme voeten
Vrede, in een bed
in Amsterdam, geknield
of met gebalde vuisten
eeuwig verbeid, bewaard
in harten en gedachten
over mensen die zich anders
gedragen dan je wenst
mensen die moeten zorgen
voor hun welzijn en hun vergezichten
alleen maar kunnen dromen
deze zelfs met vereende krachten
niet kunnen realiseren; daar
is de wereld te groot voor
Dichtbij kun je de wind ruiken
en meegaan in de seizoenen
Dichtbij kun je binnen
de grenzen van je behoeften
veilig voor een ander openstaan
— Zyw Zywa
Een gedicht over vrede wordt vaak gezocht op momenten dat vrede juist ver weg lijkt: bij oorlogsnieuws, rond herdenkingen, na een aanslag die de wereld even stilzet. Dat is geen toeval. Vredespoëzie is op haar sterkst als tegenstem: niet naïef wegkijken van het geweld, maar er dwars tegenin blijven zeggen dat het anders kan. De dichters op deze pagina doen dat op alle toonhoogtes: verstild en gebedachtig, fel en dringend, of klein en huiselijk.
Grote vrede begint klein
Dat laatste is misschien wel de rode draad van deze verzameling: vrede begint aan de eigen keukentafel. Veel gedichten hier gaan niet over verdragen en wapenstilstanden, maar over een ruzie bijleggen, een hand uitsteken naar de buurman, vrede sluiten met jezelf. Zulke verzen worden veel gebruikt bij vieringen en vredesweken, in de kersttijd, op scholen en bij stiltekringen, overal waar mensen het grote thema behapbaar willen maken.
De schaduwzijde waartegen deze gedichten zich afzetten, vind je bij de oorlogsgedichten; rond 4 en 5 mei komt alles samen bij Dodenherdenking en Bevrijdingsdag. En omdat vrede en vrijheid twee kanten van dezelfde medaille zijn, horen die verzamelingen bij elkaar. Draag jij het verlangen naar vrede mee? Zet het om in een gedicht — elke stem voor vrede telt, ook op papier.