NATTE BOODSCHAP
In de hete nacht
roffelt plotseling regen
op grond en stenen.
Dagenlange druk belooft
snel te zullen verdwijnen.
Tanka
De tanka is de oudere zus van de haiku: vijf regels, eenendertig lettergrepen, en nÊt genoeg extra ruimte voor een gevoel. Hier vind je honderden tanka voorbeelden van dichters die deze Japanse vorm beheersen, of er al schrijvend verliefd op worden.
Sorteer
Nieuwste eerst
Oudste eerst
Meeste hartjes
Titel AâZ
Titel ZâA
Weergave
Kaarten
Titellijst
DORPSTUIN
In het park zit ik
stil te kniezen, wil schrijven,
maar kan niets vinden;
opeens wekt kikkergekwaak
nieuwe gedachten in mij.
WOLKENSPEL
In de grauwe lucht
grijpt gerafeld donkergrijs
in gebroken wit:
een engel der tekenkunst
wekt daar met verdunde inkt.
OP ZICHZELF
Het kleine bosmeer
ligt stil glanzend en roerloos.
Somtijds klinkt opeens
kikkervergadering op,
uitdagend en veeleisend.
Rododendron bloeit,
omringt het waterleven,
zondert het lieflijk
van de hele wereld af,
schept betoverde ruimte.
Dode bomen staan
rechtop, hebben jeugd in zich,
baren wezentjes.
die het ven en diens oevers
met zweefkunst gaan sieren.
Lichte paardengeur
kringelt weleens vluchtig door
dit beschermde oord,
spreekt van groots, woelig bestaan,
hier ver vandaan Ên dichtbij.
VERLEDENS SPIEGEL
Op oude leeftijd
aan pech van vroeger denken ...
Dat kon Gods hand zijn
om erger te vermijden
of zorg voor later geluk.
VERDER ZIEN
Aanschouw Jezus' kruis,
waar de wreedste foltering
met spot hoogtij viert;
de achterzijde ervan
straalt vol mildheid en zegen.
GRIEZELTOCHT
Heer Bommel sluipt bang
door een eenzaam, donker bos.
Talloze ogen
vol angstwekkende glanzen
loeren tussen de bomen.
Geweldige schrik!
De beproefde Olivier
tuimelt plotseling
in een diep valkuil, ligt
wanhopig op de bodem.
Dan wordt hij gered
door een onbekend heerschap
met een enge bril.
Betekent dat verlossing
of nog meer onheilspellends?
De vreemde helper
oogt als een kordate man,
maar is hulpeloos
als hij zijn oogglas verliest.
Wat voor geheim schuilt in hem?
SPOORTJES
In het stadsplantsoen
drukt het verre beukenbos
zijn vingertoppen:
binnen 't oude gras glanzen
groepjes bosanemonen.
VOORJAARSSTRIJD
Het kleine boompje
hangt zielig gebogen neer;
zijn twijgjes zijn zwaar
van gele katjes vol kracht
voor hun komend kort leven.
STENENTAAL
Kasseien zwijgen,
spreken in hun smalle straat
van een verleden,
dat onverstoorbaar tussen
de huizen blijft waren.
VROEGE KOELTE
In het morgenbos
tikken talloze druppels,
geboren uit mist,
zacht en keurig in de maat
op takken en harde grond.
Nevel daalt traag, laat
steeds meer voor de dag komen,
geeft de boomstammen,
die dood en vermolmd liggen
nieuwe, frisse levenslucht.
OUDSTE DRANG
In het stadsplantsoen
omhelzen elfenbanken
een knoestige beuk,
tonen sterke heersersaard
uit de vroegste wildernis.
EVEN DENKEN
Men noemt de Alpen
het dak van Europa 's grond.
Maar vergeten wordt
het Kaukasusgebergte:
de iets hogere dakspits.
BEDENKING
Hittegolven en
regendagen met onweer
volgen elkaar op.
Toont God de mensen dat ze
van Hem blijven afhangen?
Tanka
De wolk glijdt als een
stoomschip over het meer maar
er is geen deining.
De spiegeling vaart voort en
lost langzaam op in het zand.
Wie tanka voorbeelden zoekt, wil meestal twee dingen: begrijpen hoe de vorm werkt en zien wat er in het Nederlands mee kan. Allebei vind je hier. De vorm eerst: vijf regels met vijf, zeven, vijf, zeven en zeven lettergrepen. De eerste drie regels lijken op een haiku (een beeld, een observatie) en de twee slotregels van zeven lettergrepen voegen toe wat de haiku bewust weglaat: de weerklank, het gevoel, de menselijke draai. Daarom wordt de tanka wel het lied genoemd waar de haiku de foto is.
Duizend jaar oud, springlevend
In Japan werden tanka al aan het keizerlijk hof geschreven, vaak als liefdesbrieven tussen hovelingen. Antwoord dichtte je terug in dezelfde vorm. Onze leden zetten die traditie voort in het Nederlands, met tanka over liefde en gemis, seizoenen en ouderdom. Voor beginnende schrijvers is de vorm dankbaar: streng genoeg om je te dwingen tot kiezen, ruim genoeg om een emotie af te maken.
Vergelijk vooral met de kortere haiku en de geestige senryu om te voelen waar de verschillen zitten; veel tanka-dichters halen hun beelden bovendien uit de natuurgedichten-traditie. Zin om het te proberen? Tel mee op je vingers en plaats je eerste tanka â eenendertig lettergrepen heb je zo gevuld, en dan begint het echte werk.