Relativiteit
In het rijke Westen
Wonen ook arme mensen.
Deze arme mensen
Zouden in het arme Zuiden
Welgestelden wezen.
Aldus de relativiteitstheorie
Van de sociaal betrokkenen,
Een kleine onbegrepen groep
Van wereldvreemden.
Moraalgedichten
Wat is goed, wat is fout, en wie bepaalt dat eigenlijk? Moraalgedichten houden ons een spiegel voor: over geweten, dubbele maatstaven en de keuzes die we maken als niemand kijkt.
Vluchteling
Verdwaald komt hij afgevlogen
Uit de kromming van de wind
Zoekend,tastend,half gebogen
Verschrikt kijkend als een kind
Waar vindt hij onderdak,een warm convent
Wie troetelt hem,vol van mededogen
En koestert zoals men paarden ment
Eindelijk vredevol en opgetogen
Skywalker
Daadkracht
Hij zat vol daadkracht,
Alleen het miste doel,
Zodat het op de plank
Bleef liggen tot, ja
Dat was het probleem,
Kon er nergens mee heen,
Zit er mee in z’n maag,
Dat ligt behoorlijk zwaar,
Nu al ruim dertig jaar!
Valt mee
Hij reed een scheve schaats,
Kwam daardoor ten val,
Aangezien hij haar meetrok,
Wijl ze niet schaatsen kan,
Viel ze met hem mee,
Gelukkig kwam hulp aangesneld,
Hees haar weer overeind,
Ze schaatst nu met hem verder.
De moraal laat zich raden,
Die spreekt voor zich,
Daarover dus niets ten kwade,
Komt op z’n pootjes terecht,
Vrees niet als je meevalt
Door anders fout, is alleen pech.
SONNET OVER DE FARCE DIE WK VOETBAL HEET
Ik begrijp werkelijk niet
wat het Nederlands voetbalteam
doet op het WK van Trump’s regime
en niet gewoon van deelname afziet.
Mensonterend hoe daar wordt omgegaan
met bepaalde voetballanden en een top
scheidsrechter. En wat doet Infantino de snob?
De FIFA baas laat het gewoon bestaan.
Na de goeie keuze van Nederland
om niet deel te nemen aan het Eurovisie
songfestival, vervallen we in voetbalblindheid.
We kiezen volgzaam de kant,
door weg te kijken en hypocrisie,
van een land dat steeds verder afglijdt.
— SJ©RS
SONNET VAN DE SEXWERKER
Club, red light zone, privé, bordeel…
Het oudste beroep kent vele vormen,
maar valt buiten burgerlijke normen
en gunt zo elke hypocriet een oordeel.
De grootste moraalridders zijn
veelal klanten en komen er vaak.
Gelukkig, anders doen ze maar raak
met loslopend wild op hun jachtterrein.
De wereld zou zóveel slechter
af zijn zonder het oudste beroep.
Het is dienstverlening, nee sterker,
wat is nou maatschappelijk oprechter,
dan het werk van deze beroepsgroep,
het werk van de sexwerker?
— SJ©RS
Zaken zijn zaken
Wijsheid had hij nooit gehad,
Sluwheid des te meer,
Hij was evenwel niet
Wat je noemt een echte heer.
Hij verkeerde
In d’hoogste kringen,
Wijl die graag zaken deden
Met hem, gezien zijn
Uitstekende staat van dienst.
Duistere zaken,
Die het daglicht niet verdragen,
Knapte hij voor hen op,
Zodat zij voor eigen gewin er
Zeer wel bij voeren
Ten koste van ’t algemeen belang.
Regels zijn maar regels
Met een stuk of vijftig collega's
.....(over thuis, series en werk)
pratend passen we de regels aan
.....(voor anderen natuurlijk)
want er zijn er nooit genoeg
.....(ze zijn nooit goed genoeg)
dat weten we allemaal
.....(men glipt ertussendoor)
ja, er is zoveel dat niet deugt
want dat is de vrijheid
.....(iedereen gaat zijn gang)
en handhaving is duur
.....(niemand laat zich storen)
liever vraagt men
.....(om nieuwe regels)
dat is het probleem
.....(maar wat maakt het uit)
regels zijn maar regels
— Zyw Zywa
[ Onvolwassenheid ]
Onvolwassenheid:
leren wat goed is, dat doen --
mensen levenslang.
— Zyw Zywa
Tot hier
In het duistere onder
van de toren vangt alleen
het koord licht, heen en weer
onder het luiden van de klok
Meteen komen er mensen
af op het schreeuwende geheim
'Er is nieuws, het laatste nieuws'
en ze becommentariëren het touw
(nette mensen zijn ontmaskerd
hun nevenbelangen onthuld
en ondergrondse netwerken
ontknoopt)
maar nieuwsgierig zijn ze
vooral naar de handen
die aan de klok trekken
daar in het donker, onder
in de toren, in het binnenste
van het verstand
dat zich niet laat dwingen
om te zwijgen
Daarna verwaait de frisse bries
uit de galmgaten al gauw
De heldere lucht betrekt
en de mensen gaan
weer hun eigen weg
na de plechtige afspraak
dat het nooit, nooit
meer zal gebeuren
— Zyw Zywa
Goed en slecht
Het goede in de mens
Haalt het slechte in de mens
Naar boven.
Het slechte in de mens,
Bedreigt en verdrijft
Het goede in de mens.
Excelsior
Van alles dat je goed doet,
Steek je weinig op,
Maar de fouten die je maakt,
Zorgen je wijzer wordt.
Rijk leven
Door te geven,
Krijg je een ‘rijk’ leven,
Door alleen te nemen,
Ga je dood met lege zakken.
Styx
Zullen we overvaren,
vroeg de oude veerman
aan de wachtende
jongeman. Morgen,
zei de jongen, is
nog vroeg genoeg.
Kan ik overvaren,
vroeg de grijsaard
aan de jonge veerman.
Kan het morgen zei
de jonge veerman.
Morgen, zei de grijsaard
hoeft het niet meer
en zakte dood ter neer.
[ De wetteloosheid ]
De wetteloosheid
van heb uw naasten lief zou --
de hoogste wet zijn?
— Zyw Zywa
Een moraalgedicht hoeft geen preek te zijn. De beste gedichten in deze verzameling wijzen niet met een vingertje, maar laten je zelf voelen waar het wringt. Een dichter beschrijft een alledaagse situatie, zoals iemand die wegkijkt, een leugentje om bestwil of geld dat zwaarder weegt dan een belofte, en opeens gaat het gedicht over jou.
Mensen zoeken deze gedichten om uiteenlopende redenen. Soms voor een toespraak of een bezinningsmoment, soms omdat een kwestie uit het nieuws blijft knagen, soms gewoon omdat een goed geformuleerde waarheid deugd doet. Zelfgeschreven werk heeft daarbij een streepje voor: het komt niet uit een bundel met tijdloze wijsheden, maar van iemand die vandaag de dag met dezelfde dilemma’s worstelt als jij.
Verder denken
Grenst je vraag eerder aan levensbeschouwing, dan zijn de filosofische gedichten een logische volgende stap. Over hoe mensen zich gedragen, van hebzucht en hypocrisie tot kleine heldenmoed, lees je meer bij de gedichten over gedrag, en wie stilte zoekt in plaats van stelling, vindt die bij bezinning. Loop jij al langer rond met een ongemakkelijke waarheid in dichtvorm? Publiceer hem hier en zet je lezers aan het denken.