Wat doet een schilderij met je, een beeld, een voorstelling? Deze gedichten over kunst zijn kunst over kunst: dichters die verwoorden wat makers in verf, steen en beweging vertellen.
Geen gedrom
Voor mensen zoals ik
is het leven goed
We zijn rijk genoeg
En overal is er kunst
in de maak
Geen schaarste
en geen subsidie
Beroepskunstenaars, arm
omdat ze niet jong zijn
gestorven in het heilige vuur
van hun hartstocht
De depots staan vol, maar
we missen niets
Want wie wil er nog drommen
in exclusieve musea en theaters
als er al zoveel voorhanden is?
— Zyw Zywa
[ Drie kleuren bladders ]
Drie kleuren bladders
op de museummuren --
Ook: Niet aanraken!
— Zyw Zywa
[ In de bezemkast ]
In de bezemkast
verstoft een kunstwerk dat stof --
zou doen opwaaien.
— Zyw Zywa
klank-kleur
Klank - kleur
Het orkest weefde akkoorden tot goddelijke klanken.
Herwerkte noten tot een op en afgaand tij.
Hiervoor kan men alleen maar danken,
Er vlinderden klanken met kleur in mij.
L.G
STIFT IN VRIESWEER
Heer Bommel verlaat met zijn oude schicht
het knusse, vertrouwde Slot Bommelstein.
Wat de aanstaande bestemming mag zijn,
hij trotseert het barre winteraangezicht.
Kraaien houden hun ogen op hem gericht,
zitten ineengekrompen vol zielenpijn
in een boom, berooid door vriezend venijn,
wiens takken zuchten onder sneeuwgewicht.
Schilder Terpen Tijn brengt deze witte kou
met schielijke werkdrift in een tekening,
waarin wachtende hoop schuilt achter rouw.
Binnen de kunstenaar speelt wilde draaiing
van bulderbrein rondom scherpe blik, die nauw
ziet op fijne tastzin bij elke wending.
[ Betast het fossiel ]
Betast het fossiel,
mijn versteende frustratie --
geknepen in klei.
— Zyw Zywa
Brancusi
Op zoek naar perfectie
bijslijpen en schuren
tot een spiegel
van de ziel
verstilde excellentie
Gewichtloosheid als streven
naar hoogtes in de diepte
schitterende inzichten
openen zich buiten
dit gewone leven
Hout dat zich stapelt
de onderste steen boven
betekenissen vallen samen
met het gedroomde
Ogen keren in zichzelf
kijken tegen de rand
van het heelal
tijdloos in optima forma
[ Het museum toont ]
Het museum toont
wat het was: een fabriekshal --
Ben ik nu de kunst?
— Zyw Zywa
[ Stucplafond: bloemen ]
Stucplafond: bloemen,
kwistig overgeschilderd,
lijken planeten.
— Zyw Zywa
VURIGE VLAMING
De geliefde Rik Wouters
houwt met tomeloze werkdrift
in het keiharde steen
laat woeste kracht samenspelen
met verfijnde beeldhouwersgeest
schept wonderwerk naar eigen zin
zijn penselen gaan snel
met zachte druk over het doek
spreken zeldzame woorden
van heftige doch
lichte aanraking
het wonder der gehaaste
tegelijk overdachte kunst
vlak voor zijn
zeer ontijdig einde
laat schilder en beeldhouwer
korte uitspraken horen
van hoge wijsbegeerte
nimmer te achterhalen.
[ Een verwend leven ]
Een verwend leven:
bloemen plukken aan de rand --
van de steile klif.
— Zyw Zywa
Kleurenpracht
In de knop van nog niet ontloken bloem
Was de schoonheid al ontwaakt,
Maar nog aan ’t mensenoog onttrokken,
Wachtend op het bloeiseizoen.
Eenmaal uit de knop ontsproten,
Wordt de wereld een kleurenparadijs,
Een caleidoscoop van kleuren,
D’schilder van ’t palet op ’t doek neerzet.
Van Gogh, Monet, Gauguin, Matisse,
En nog vele, vele anderen,
Leren onze ogen te kijken,
Om te kunnen zien d’schildersogen zien.
Liefde in Vormen
Dichter, schilder, auteur
Liefde is de aanjager
Kunst hun maakbaar antwoord
De dichter, nauwgezet
Zijn woorden dragen immers
Het hele concept
De schilder proeft kleuren
Eén voor één op een doek
Stille, verzonnen momentopname
De auteur en papier
Onlosmakelijk één
Vertelsel is de vrucht
Onstuimige geestdrift
In groten getallen
Kunst overstijgt zichzelf
Liefde scheppen
Is een voortdurend
Proces
Het getuigt
Van moed
Weergaloos
VAN HAND NAAR STEMBAND
Druk knippend verzorgt de kapster ieders haar.
Schaar en vingers van het meisje werken
als levendige zangvogelvlerken,
die zich willen verenen tot een paar.
Hun nestliefdeslied luidt helder en klaar,
doet eigen keelschat vrijuit bemerken,
verkenning in het klankenrijk sterken.
Vorsten der jonge toonkunst vinden haar.
Zij brengt een stem vol verrassing naar voren,
wier galm nooit door ouderdom zal slijten,
maar een leven lang blijft als nieuw geboren.
Allicht strijdt lofprijzing met verwijten.
De engel der zangers laat zijn eed gloren:
"Steeds blijf ik voor Corry Konings pleiten!"
Pierre Jansen, zijn gestalte...
Het intrigeerde mij als jonge vrouw hoe hij
op de televisie over kunst vertelde...
Zelfs ging ik met mijn schoolklas in Schiedam
voorbij Een museum met zovele parels erin
Hij, als directeur vanaf het begin; er zijn van
die mensen die je nooit meer vergeet!
Ik denk er nóg met veel plezier eraan
De tijd ging wel zo razendsnel voorbij
Teveel wat ik exact niet meer zo weet
Dankzij 'Kunstgrepen' daagde het mij.
— Dakoyria
Kunst beschrijven is notoir lastig; daarom bestaat er een aparte traditie van gedichten over kunstwerken, en die traditie wordt hier voortgezet door onze eigen leden. Ze schrijven over het schilderij dat ze in een museum niet konden loslaten, over de ontroering bij een dansvoorstelling, over de vraag wat kunst eigenlijk ís en waarom een mens het blijft maken terwijl niemand erom vroeg. Het antwoord staat meestal tussen de regels: omdat het moet.
Veel verzen gaan ook over het maken zelf: het atelier, de twijfel, de euforie van iets dat lukt. Dat scheppen kent op de site meer gedaanten: de klinkende variant staat bij de muziekgedichten, het schrijverschap zelf wordt ontleed bij over dichten en gedichten. En wie kunst ziet als deel van een groter geheel van tradities en verhalen, leest verder bij de cultuurgedichten.
Ruim tweehonderddertig verzen hangen hier al aan de muur, en de galerie heeft eindeloos veel lege haken. Welk kunstwerk, of welke maker, heeft jou ooit stilgezet? Maak er woorden van en stel ze tentoon.