Waarom zijn we hier, wat is waarheid, en wie ben je als niemand kijkt? Filosofische gedichten stellen de grote vragen in kleine regels: denkwerk en dichtwerk in één.
NON BINAIR SONNET
14 juli, de dag waarop we vieren
dat genderdiversiteit
geen fictie is, maar feit.
Dat mensen kunnen zwieren,
zonder overbodige
genderduidingen bij kritiek
of complimenten en plein publiek.
Dus, weg van het onnodige
“wat een powervrouw”,
of “jongen, wat heb je gedaan!”
Maar gewoon, “wat ben jij sterk“
of een helder “ik baal van jou!”
Dat vraagt dat we daarbij stil staan,
om nieuwe inzichten en wat werk.
— SJ©RS
Gemor
De gedecoreerde theepot
Op de salontafel verwijt
De ketel, boven ’t blakrend
Haardvuur, dat ie zwart ziet.
De oude vrouw klaagt dat
De veel oudere man haar
Geen kopje thee aanreikt.
De kat verwijt de muis
Ze alleen dansen als ie
Een keertje niet thuis is.
Het grassprieten verbaast
Zich dat ie teveel opgaat
In de massa wijl ie uniek is.
Geluk versus pech
Hoe vaak heeft een mens geluk in het leven
Hoeveel pech staat daar tegenover
Hoeveel pech is ons bespaard gebleven
Hoeveel geluk hebben wij misgelopen
Salderen laat ons relativeren
Waarom heb ik zoveel geluk
in het leven, bijna iedere dag peins ik mij suf
denkend aan de vraag waarom mijn pech wordt overschaduwd door mijn geluk
De pechvogel wordt iedere dag met pech overladen en laat overduidelijk horen
waarom heeft hij altijd pech, pech laat zich niet smoren
omdat pech het geluk wil verstoren.
— Trijan
Hier en nu
Wijd is het landschap
Rondom ons heen.
Eng is het leven,
Waarin jij nu leeft.
Morgen veel dichterbij
Dan gisteren, dat
Steeds verder weg geraakt.
Het verleden is onuitwisbaar,
De toekomst ongewis,
Pas bekend als die verleden is.
Het heden is
Slechts een kort moment,
Lijkt daarom irrelevant,
Maar zonder heden
Geen toekomst noch verleden.
Seks kan vernietigen en creёren
verheffen vernederen en regenereren
seks kan heel veel ons geven
maar onze zielen heel vaak
kan het niet dichter bij elkaar brengen.
Geen verlies
Iets zonder inhoud
Mis je niet als je het verliest,
Kan je niet kwijtraken.
Relaties die inhoudsloos raken,
Behoeven geen rouw.
Leven
Zonder leven geen nieuw leven,
Alleen in het begin,
Begon het leven zonder leven,
Zo kwamen goden erin.
Alle leven gaat tot op heden
Op het einde dood,
Daarvoor zijn goden overbodig,
Tenzij je na de dood
Doorleeft in het hiernamaals,
Althans als je dat gelooft,
Anders zijn goden niet nodig.
Toch zijn er die heel stellig beweren,
Dat in water uit zuurstof,
Koolstof, waterstof en zo leven ontstond.
Tja
Het dragen van water
Naar de zee,
Dat valt om de dooie dood
Niet mee,
De bloemetjes buiten zetten
Kan daarentegen
Elke boerenlul,
Voor ’t zingen de kerk uitgaan,
Blijken velen
Weer niet te kunnen,
Een egoïst en een altruïst
Zouden het
Met elkander goed moeten
Kunnen vinden,
Doch vechten elkaar de tent uit,
Omdat ze elkaar
Niks gunnen.
Stilte
Stil!
Ik hoor niets..................................
— Marlon
Langspeelplaat der Leven…
Heb jij de zoetigheid gesnoven
hoorde je ‘t ruisen in vroege morgen
proefde je ‘t stiekem met je mond
voelde je ‘t wortelen, in de grond
Heb je genoten van die pracht
dan heb je vast wel eens nagedacht
over het positieve gegeven
dat wij hier op aarde leven
Geloof jij dat het kwestie is
van routinematige zonneschijn
overvloedige regen
pokon in water, stiekem verzwegen
Dan denk je dat de wereld een draaitafel is
we zingen met z’n allen gezellig mee
met de levensliedjes
geurige of treurige melodietjes
Wij dansen op de langspeelplaat der leven
tot de pickupnaald op ‘t eind terugdraait
dan smelt de toekomst samen met ons verleden
en zullen we met z’n allen vallen, naar beneden…
Landen
We zijn weer veilig geland
in ons eigen bed, ontdekken van andere landen
laat je overtuiging groeien dat je in eigen land in veilige haven zal belanden.
Elk land dat ik bezoek wordt mijn bewuste met onbekende gebruiken verrijkt
door mij open te stellen, de eerste indruk is veelal niet wat het lijkt
het daagt je uit dat je verder kijkt.
— Trijan
Leeg
Ze zeggen dat
De leegheid van het bestaan,
Alleen in je hoofd bestaat,
Want zie en kijk
Naar alles om je heen,
Elk gaatje is gevuld
Met wel iets,
Want nergens is niets
Te vinden,
Al lijkt ’t leeg,
En zie je het niet!
Rijkdom
Je buitenkant wordt ouder,
Van binnen neemt je wijsheid
En je ervaring met de jaren toe,
Zo word je elk jaar rijker.
[ Filosofen zijn ]
Filosofen zijn
ballingen, want niemand volgt --
hen, hun inzichten.
— Zyw Zywa
Reizen
Het is tijd om te reizen
door tijdzones heen, het westen is te prijzen
omdat het oosten voorrang krijgt wanneer de zon zal oprijzen.
Bij het opstijgen van het vliegtuig is er geen weg meer terug
daar de tijd vervliegt, het tijdreizen is een vlucht
naar het verleden dat is achter de rug.
— Trijan
Filosofie en poëzie zijn oude bondgenoten: beide proberen met taal te vangen wat eigenlijk te groot is voor taal. Het verschil met een filosofieboek is de vorm: waar een betoog bewijst, mag een gedicht vermoeden. De dichters hier peinzen over tijd en toeval, over vrije wil, over de vraag of een filosofisch gedicht over geluk het geluk niet juist verjaagt door het te ontleden. Antwoorden krijg je zelden; betere vragen des te vaker.
Wie na het lezen verder wil mijmeren, heeft keus. Levenslessen in gecomprimeerde vorm staan bij wijsheid, de meer verstilde overpeinzing vind je bij bezinning, en één eeuwig filosofenthema kreeg zijn eigen overzicht: de gedichten over tijd. Wordt het denken je te zwaar, dan bieden de gedichten over geluk een vrolijk tegenwicht, en ook dat is een filosofische keuze.
Zeshonderdzestig denkende dichters gingen je voor, en het gesprek is nog lang niet klaar. Loop jij al langer rond met een vraag zonder antwoord? Maak er een gedicht van en denk hardop mee.