Waarom zijn we hier, wat is waarheid, en wie ben je als niemand kijkt? Filosofische gedichten stellen de grote vragen in kleine regels: denkwerk en dichtwerk in één.
De zonsverduistering was het hoogtepunt
deze warme zomer, de rest van de zomer ben ik ramen gaan verduisteren
om oververhitting te ontlopen waarbij zweetklieren tot overproductie werden gemaand.
De zon wil met gelijke munt terugbetalen door de maan in een duister daglicht te stellen
in haar eindeloos gedraai, de mensheid is zich één ding bewust
het universum is een duister fenomeen.
In eenheid
Ligt verscheidenheid
In vrijheid
Ligt elke mogelijkheid
In liefde
Ligt geborgenheid
In de ziel
Ligt elke verbondenheid
In leven
Ligt sterfelijkheid
In sterven
Ligt verlatenheid
Totdat je thuiskomt
In Eenheid
Boeken staren mij aan,
kaften die hun ziel beschermen, verhullen moeilijke termen,
boeken willen opgelijnd op rij staan.
Boeken houden mijn aandacht gevangen,
zij zijn altijd open, het kan uit de hand lopen,
onthullingen zijn niet voor iedereen te vangen.
Letters op papier geplakt,
scherpen mijn geest, de ontknoping is een feest,
leeshonger heeft mij verschalkt.
Citaten die mij omver blazen,
geluk begint bij mij, van zo´n citaat word ik blij,
nu nog een parafrase.
De boekenkast blijft bewegingloos,
de bal ligt nu bij mij, schrijven maakt je ziel vrij,
mijn gedachten oppennen daar is niets mee loos.
Cogito ergo sum
Zei de Franse wijsgeer Descartes,
Die ooit in Nederland verbleef,
En daarna in Denemarken.
Als je eenmaal dood bent,
Kan je niet denken dus besta je niet,
Je lijk is overbodig. Als ’t zoekraakt,
Zoals bij Descartes, dus geen strop.
Toch worden lijken
Vaak gekoesterd en goed bewaard,
Hele piramides voor opgericht
En kolossale mausoleums,
Grafheuvels en hunebedden,
Gedenktekens, en wat al niet,
Als teken van rouw en verdriet
Ter nagedachtenis..
Het leven is één grote speeltuin,
als kind leerden wij er spelen, om later de lakens uit te delen,
ervaringen waarmee je het levenspad afstruint.
Als een draaimolen ronddraaien om je eigen ego,
uit de bocht vliegen vermijden, voor je zitplaats blijven strijden,
tot de beheerder roept ho ho.
Een klimnet brengt ons naar grote hoogte,
de durfal bereikt de top, en krijgt van equivalente klop,
zij gaan altijd voor het hoogste.
Op de wip is het plezier,
op je werk vereist dit alertheid, anders volgt een afscheid,
en is het uit met vertier.
Een glijbaan laat je veilig landen,
met beide voeten op de grond, zelden iemand gewond,
het plezier kan daarna ontbranden.
Achter mijn venster van dubbel glas
geloof ik nog steeds
in het goede van de mens
terwijl in het duister
de wreedaards buiten
hun valsspel spelen
van bloed en wraak
Mijn ruggengraat van
hoopvolle wervels
houdt me overeind
terwijl ik allang verzakt
had moeten zijn
Meedeinend op de dagelijkse golven
aangespoeld op dit mulle zand
wen ik maar niet
aan het bombardement
van pijn en verdriet
Is er wel een weg terug?
er is een weg
maar niet terug
voorover duikelend
van de ene in de andere
liefdevolle daad
Schoonheid kent geen tijd,
Wat men schoon vindt
Verandert mettertijd,
Wat schoonheid is,
Is dus relatief
Waar het uiterlijk betreft,
Innerlijke schoonheid
Kent geen tijdslimiet,
Blijft verleden, heden, én
Toekomst delen.
Hela, hola wacht tot ik sta.
Dan kunnen we verder weer.
Of wil je al afhaken?
Dit werk is anders dan staken.
Je kunt en ziet de verandering :
Ga met volharding door op het goede spoor.
En weet:
Jouw tijd is goed besteed.
In ’t heden van hier en nu
Komt het verleden
Van daar en toen,
In d’herinnering terug.
Het heden van hier en nu
Komt in de herinnering
In de toekomst weer terug.
Zo blijft alles toen en nu
Levend in d’herinneringen.
14 juli, de dag waarop we vieren
dat genderdiversiteit
geen fictie is, maar feit.
Dat mensen kunnen zwieren,
zonder overbodige
genderduidingen bij kritiek
of complimenten en plein publiek.
Dus, weg van het onnodige
“wat een powervrouw”,
of “jongen, wat heb je gedaan!”
Maar gewoon, “wat ben jij sterk“
of een helder “ik baal van jou!”
Dat vraagt dat we daarbij stil staan,
om nieuwe inzichten en wat werk.
Seks kan vernietigen en creёren
verheffen vernederen en regenereren
seks kan heel veel ons geven
maar onze zielen heel vaak
kan het niet dichter bij elkaar brengen.
Heb jij de zoetigheid gesnoven
hoorde je ‘t ruisen in vroege morgen
proefde je ‘t stiekem met je mond
voelde je ‘t wortelen, in de grond
Heb je genoten van die pracht
dan heb je vast wel eens nagedacht
over het positieve gegeven
dat wij hier op aarde leven
Geloof jij dat het kwestie is
van routinematige zonneschijn
overvloedige regen
pokon in water, stiekem verzwegen
Dan denk je dat de wereld een draaitafel is
we zingen met z’n allen gezellig mee
met de levensliedjes
geurige of treurige melodietjes
Wij dansen op de langspeelplaat der leven
tot de pickupnaald op ‘t eind terugdraait
dan smelt de toekomst samen met ons verleden
en zullen we met z’n allen vallen, naar beneden…
De stad raast in beton en grijze ruis,
maar hier, achter mijn ribben,
trekt iemand een sluisdeur open.
Geen hapering meer.
Geen stroperig moeten.
Het begint als een lichte trilling,
een koel zilveren lint
dat zich door de droogte vlecht.
Het spoelt de gestolde uren weg
totdat de bedding weer glanst.
Ik hoef niet te sturen.
Ik hoef alleen maar te drijven
op deze vloeibare jubel
die precies weet
waar de zee begint.
Filosofie en poëzie zijn oude bondgenoten: beide proberen met taal te vangen wat eigenlijk te groot is voor taal. Het verschil met een filosofieboek is de vorm: waar een betoog bewijst, mag een gedicht vermoeden. De dichters hier peinzen over tijd en toeval, over vrije wil, over de vraag of een filosofisch gedicht over geluk het geluk niet juist verjaagt door het te ontleden. Antwoorden krijg je zelden; betere vragen des te vaker.
Wie na het lezen verder wil mijmeren, heeft keus. Levenslessen in gecomprimeerde vorm staan bij wijsheid, de meer verstilde overpeinzing vind je bij bezinning, en één eeuwig filosofenthema kreeg zijn eigen overzicht: de gedichten over tijd. Wordt het denken je te zwaar, dan bieden de gedichten over geluk een vrolijk tegenwicht, en ook dat is een filosofische keuze.
Zeshonderdzestig denkende dichters gingen je voor, en het gesprek is nog lang niet klaar. Loop jij al langer rond met een vraag zonder antwoord? Maak er een gedicht van en denk hardop mee.