Afscheid nemen doen we vaker dan we willen: van mensen, van plekken, van hoe het was. Deze afscheidsgedichten geven woorden aan dat loslaten, soms bij een overlijden, soms bij een vertrek of het einde van iets moois.
Flits afscheid
Nog enkele dagen te leven,
overrompelend bericht, de weerstand zwicht,
jezelf overgeven.
Zoekend naar een strohalm,
de horizon kan je aanraken, straks niet meer ontwaken,
verschrikkelijke nagalm.
Dagen blijken uren,
een flits afscheid, naasten zijn onvoorbereid,
rest verslagen turen.
— Trijan
achter glas - zelfs geen kus
het enige waar ik niet zonder kan
mijn bloed - mijn lief
spreekt mij - smeekt mij
doorheen gepantserd vensterglas
sla je armen om me heen
het enige wat ik wil
het kan niet - mag niet
het enige dat ik hebben wil
verliefd op het leven
bevind zich onbereikbaar dichtbij
aan de andere kant
kijkt uit diepe ogen
door ondoordringbaar glas
onze huilende gezichten
schreeuwen wanhoop en verdriet
terwijl onze hoofden en harten
vol waanzin fluisteren
'liefste'
het enige dat wij mogen
wat kan en wat moet
zijn handen tegen glas
dat koud voelt en kil
als het spandoek van de dood
uit witte muren
zich sluiert om het perkament van leven
om de wens van ons verbond
jou hier - jou naast me
kussen en liefdevol krullen
de adem te ontnemen
waar wij eeuwig willen krijten
keer op keer en dag na dag
van onze hechte hartstocht
rest zelf geen kus
als laatste groet
adieu dan m'n liefste
tabe - 't ga je goed
zo elkaar verliezen
het voelt als ontrouw en verraad
omdat ik jou - mijn muze en mijn min
als verloren achter liet
Oplossen
Wat verbindt een mens tot een ander mens,
gevoel is een constante waarde, verstand valt niet altijd in goede aarde,
samen zijn is een hartenwens.
Houden van was iets privé,
het gelijk was iets om te strijden, ongelijk moest je vermijden,
alleen intimi kregen het volledige plaatje mee.
Jullie trots uiten kende wat hiaten,
naar anderen toe in geuren en kleuren, de persoon zelf moest het betreuren,
toch weten wij hoe trots jullie waren door met elkaar te praten.
De rivier begeleidt jullie naar een volgende bestemming,
jullie reis zal de rivier bewegen, verstrengeld houdt niets jullie tegen,
om op te lossen in een plek zonder remming.
— Trijan
Afscheid
Het leven ontglipt
De willekeur van de dag
Doet er niet toe
Het zijn de momenten met elkaar
Met de natuur
Met jezelf
Die ertoe doen
Vervagen
Is onbelangrijk
Het samenzijn blijft
Ookal is het
In denken
Balans
Die laatste dag, dat je werkte
de spullen die je wilde opruimen
de mailbox die je leegmaakte
de mensen die je nog eenmaal groette
Die dag kwam als ooit de eerste
toen je onwennig in een klein kantoor
alles nog met pen en papier deed
je de jongste onder je collega s was
Daartussen ligt die lange reeks
van blocnotes, volgeschreven agenda s
vergaderingen, besprekingen, dienstreizen
melige vrijdagmiddagen, vroeg opstaan
Vaak moe naar huis gaan, soms succes
iets willen, iets bereiken, soms ook
bijna bezwijken, het werkend leven
van een mens in een welvaartsstaat
En dan lever je de sleutel in,
de deur die je zo vaak opende
valt achter je in het slot
we zien elkaar nog wel, roep je!
Waar zit die heldere zanger???
Waar zit die heldere zanger,
Die zo mooi was als een ster.
Hij zit niet hier,
Hij zit niet daar,
Maar mijlenver.
Ver weg van de Aarde,
Ver weg van de Zon.
O, wat zou ik blij zijn
Als ik hem nog eens zien kon.
Waar zit die heldere zanger.
Hij zong zo mooi als een nachtegaal.
Zijn stem was wonderlijk,
Uitzonderlijk,
Simpelweg, mijn inspiratiebron.
O, wat zou ik blij zijn
Als ik hem nog eens horen kon.
Toen in hem zag was ik mezelf niet.
Hij gaf me een vreemd gevoel,
Neen, dat kwam niet door de wiet.
Het kwam door zijn stem,
Zij hemelse, prachtige,
Maar vooral,
Heldere stem.
Plots
Verdween hij.
Heel mysterieus.
Waar zit die heldere zanger nu?
Al jaren ben ik naar hem op zoek.
Luisterend naar de geluiden rondom mij,
Hopend op het geluid van zijn stem,
Zoek ik hem.
O, wat zou ik blij zijn,
Als ik hem ooit vinden kon.
Vaarwel
Ik voelde niets,
maar het deed jou pijn.
Ik wilde ook niets,
maar terug in de tijd.
Het voelde misschien als niets,
maar het kwam door mij.
Sorry en het spijt me,
dat wij twee anders zijn.
samen dragen
Wanneer je te horen krijgt dat een geliefde niet meer lang te leven heeft.
Is het net of de aarde onder je voeten beeft.
Onmacht, machteloosheid, je wilt wel van alles maar, je kan niets doen.
Je omarmt en troost en je denkt nog eens terug aan toen.
Toen alles nog gewoon was, je weet het, het komt nooit meer terug.
Je weet nog even, ja wat gaat die korte tijd dan vlug.
Spreek ook samen de dingen, die je nog ze graag bespreken wil.
De momenten samen zo kostbaar, wat te zeggen, alles lijkt koud en kil
Maar weet ook dat het zo anders het kunnen zijn.
Bewust afscheid kunnen nemen, dingen kunnen uitspreken is fijn.
Want wat als iemand ons, in de bloei van zijn leven verlaat
Is er geen afscheid, kan je het niet meer uitspreken, vergoed te laat.
Samen zijn in die korte kostbare tijd,
Ga samen die weg, die je straks van elkaar scheidt.
Gewoon is ongewoon
Je was het tikken van de klok
Je was de wekker in de morgen
Je was het nemen van een gok
Je was een leven zonder zorgen
Je was de zon die onderging
Je was de sterren en de maan
En pas toen ik dat onderving
Was jij al ver van hier vandaan
Soms is iets wat heel gewoon lijkt
Al weer weg voordat je ziet
Dat gewoon heel ongewoon blijkt
En het kwaad al is geschied
DE KAST
In de kast
liggen stukjes leven,
van begin tot heden,
ordelijk, rommelig,
zakelijk, frivool,
opgerold, plat,
op de plank,
in een doos,
in een schuif,
om te vertellen
dat je er bent.
Mag er iets weg,
of maakt dat niet uit,
is de waarde van een kast
grotendeels die van jou?
laatste dagen
ik was niet
voorbereid op
deze winter
vernielde
dromen knarsten
in mijn hand
gedempt licht
schuifelde
tussen mij
en de wereld
ik ga niet dood
aan barrevoets
lopen ik
sterf alleen
in verloren tijd
— j.eizo
nooit meer tot morgen
nooit meer geborgen bij
jou voelen of jij bij mij
nooit meer zonder zorgen
nooit meer straks of pas
nee, het wordt nooit meer
zo mooi als toen jij
nog bij bij was
Mijn moeder was een donzen bed.
Haar arm mijn zachte kussen.
Mijn moeder was een mooi gebed.
Haar woorden konden branden blussen.
Mijn moeder heeft zoveel gered
ze kon zo zachtjes kussen.
Mijn moeder in een ziekenbed
ze kneep er gewoon van tussen.
Het onherroepelijke einde
Voor mij geen rompslomp, zelfs al was ik geliefd,
geen dure urn, of zelfs geen kist alsjeblieft,
stop het restant maar in een potje en laat me naar beneden wiegen,
In een licht briesje boven een rustig kanaaltje, laat maar lekker vliegen,
ik kán zwemmen hoor, en anders voeg ik me wel tussen de vissen,
geen zorgen hoor, dus daar moet je niet over kissebissen,
als je me in het water laat vallen, ga dan niet tegen de wind in staan,
dan heb je ‘s-avonds nog zand tussen je kiezen, dat zou ik maar overslaan,
wat de muziek betreft op het feestje, liever niks allochtoons,
dan prefereer ik toch liever de Eagles of de Stones,
en een beetje volume graag, als dat mag tenminste van de ceremoniemeester,
zoek geen droogstoppel uit maar een beetje het type van een feester,
nog een advies: wil je in dit materialistisch leven echt een stap vooruit,
grijp dan de jou aangeboden kansen met aplomb, en wring ze uit,
diegenen die naast je staan, kijken over je schouder mee met argusogen,
de bedoelingen van hen die slecht zijn verdienen geen mededogen,
leef je leven gelukkig, met veel joie de vivre, en een beetje bon vivant,
je mag met een gerust hart bestempeld worden als een tikje flamboyant,
hoewel ik het leven boven de dood verkies, is het met mij nu onherroepelijk gedaan,
ik was niet bang voor de dood, maar eerlijk gezegd vind ik er geen bal aan.
Moeders verdriet.
Ik zie tranen in je ogen
ik lees verdriet in je gemoed
ik zou je willen troosten
maar ik weet niet hoe..
Je hebt iets verloren
een groot stuk van je hart
het was in jou geboren
het sterven was hard..
Er is een graf gedolven
voor een kleine witte kist
wat onder die bloemen is bedolven
heeft je moeders vreugde uitgewist
Ik zie nu alle dagen
een moeder aan dat graf
met duizend en één vragen
waar God noch mens antwoord op gaf..
Hier slaapt ook ons zoontje
onder het huilen van de wind
en onder het zingen van de bomen
want ze blijven eeuwig zingen
bomen zingen altijd voor een kind...
Een afscheidsgedicht hoeft niet altijd over de dood te gaan. We nemen ook afscheid van een collega die vertrekt, van een huis, van een levensfase die voorbij is. Wat al die momenten delen, is dat je iets moois wilt zeggen voordat je loslaat: een dankbaar woord, een herinnering, een wens voor wat komt. Voor het ene afscheid past een kort vers, voor het andere een langer gedicht. Een zelfgeschreven tekst maakt zo’n moment persoonlijker dan een standaardkaart, of je hem nu voordraagt of in een boekje schrijft. Zo geef je een moment van loslaten iets blijvends om aan vast te houden.
Gaat het om een definitief afscheid, kijk dan bij de overlijdensgedichten. Zoek je steun bij het gemis, dan bieden troost en bemoediging en verzen over verdriet houvast. Alle gedichten zijn eigen werk van onze dichtende leden.
Heb je zelf ooit een afscheid in woorden gevangen? Plaats je gedicht; misschien helpt het een ander bij het zijne.